Letni Instytut Artycypacji 2024 odbył się w Jankowie koło Drawska Pomorskiego przy Spichlerzu Gropiusa, z którym pracuje Fundacja Warsaw Bauhaus. Wydarzenie koncentrowało się przede wszystkim na materialnym dziedzictwie kulturowym, związanym między innymi z architekturą spichlerza. Warsztat zielarski przesuwał uwagę ku temu, co niematerialne: ku wiedzy o roślinach, tradycyjnym sposobom ich używania i relacjom między ludźmi a krajobrazem.
W spotkaniu uczestniczyły dzieci oraz lokalna społeczność. Praca zaczynała się od rozmowy o roślinach, które zwykle mijamy bez uwagi: o ich nazwach, właściwościach, zastosowaniach i obecności w codziennym doświadczeniu miejsca.
Rośliny jako wiedza codzienna
Podczas warsztatu prezentowane były tradycyjne zastosowania roślin: bluszcz jako naturalny środek do prania, macerat lawendowy jako środek o działaniu przeciwbólowym oraz inne przykłady praktycznej wiedzy zielarskiej. Część terenowa polegała na wspólnym zbieraniu roślin występujących w okolicy.
Zebrane rośliny zostały później ułożone na szarym płótnie i opisane. Powstała efemeryczna instalacja botaniczna: zielnik, który był jednocześnie pracą edukacyjną, artystyczną i wspólnotową.
Poznać chwasty
W ramach projektu odbyła się także prezentacja Poznać chwasty. Etnobotanika, medycyna ludowa i powrót do zapomnianej wiedzy w epoce kryzysu klimatycznego. Wykład poświęcony był etnobotanice – nauce badającej relacje między ludźmi a roślinami oraz kulturowo ukształtowane sposoby ich wykorzystywania. Punktem wyjścia była historia tej dyscypliny, rozwijającej się od XVIII wieku równolegle z europejskimi ekspedycjami kolonialnymi.
Druga część wykładu dotyczyła Europy, gdzie tradycyjna wiedza zielarska i praktyki ludowe przez stulecia były marginalizowane. Odwołując się do projektów artystyczno-badawczych Jaimego de Vala oraz własnych doświadczeń terenowych z Polski, Lesbos i Andaluzji, wykład stawiał pytanie, czy ponowne poznawanie „chwastów” może stać się strategią adaptacji do kryzysu klimatycznego i zaniku bioróżnorodności.
Materiały źródłowe: prezentacja PPTX, program wydarzenia PDF, harmonogram PDF.